GEBRUIK VERARMD URANIUM TIJDENS GOLFOORLOG EIST TOL ONDER IRAKEZEN
TEKST EN FOTO'S: GEERT VAN KESTEREN
BRON: METRO 13 FEBRUARI 2001
De schier eindeloze zandvlakte ten zuiden van de stad Basra in Irak is gevuld met een macabere herinnering aan de Golfoorlog van tien jaar terug.
Her en der staan honderden Irakese tanks. Vernietigd met speciaal wapentuig door de Amerikanen in de laatste uren van de Golfoorlog. Het is hier waar de VS voor het eerst verarmd uranium hebben gebruikt in hun munitie. Als Dr. Mohammed al-Ani zijn geigerteller bij een kogelgat in een tank aanzet, begint het ding te piepen, de wijzer slaat uit naar maximum. "Dager, dager", mompelt de dokter. Nu na tien jaar blijkt dit gehele gebied in het zuiden van Irak besmet met radioactieve straling. De Iraki's menen wel 10 maal hoger dan destijds in Hiroshima. Gewassen groeien niet meer als tevoren. Het aantal leukemie- en kankerpatiënten is verzesvoudigd en veel baby's worden met stralingsafwijkingen geboren.
TIEN JAAR NA DE Golfoorlog heeft Sadam Hoessein nog steeds alle macht in Irak. De sancties hebben niet Sadam getroffen, maar de burgers. Hoewel hun land de op een na grootste oliereserve ter wereld heeft, zien de Irakezen niets van de opbrengst. Het geld dat met de opnieuw gestarte olie-export wordt verdiend, blijft in handen van de dictator en zijn familie. Sadam gebruikt de sancties en de daar uit voortvloeiende armoede in zijn land om tweespalt in het VN - kamp teweeg te brengen. Zijn doel is dat de sancties worden opgeheven zonder verdere voorwaarden en hernieuwde wapeninspecties. Feit is dat het doel van de sancties niet is bereikt. "Degenen die we met de sancties wilden straffen, zegt Hans Graf von Sponeck die uit protest tegen het handelsembargo zijn baan opzegde als VN - co?rdinator voor humanitaire hulp in Irak. UNICEF becijfert dat in de afgelopen tien jaar meer dan een half miljoen kinderen zijn gestorven als gevolg van de sancties.
De Irakese autoriteiten beweren dat de bevolking ook lijdt onder de gevolgen van verarmd uranium in munitie die het Amerikaanse leger gebruikte tijdens de Golfoorlog in 1991.
HET WAS TIJDNES DE GOLFOORLOG voor het eerst dat het Amerikaanse leger munitie met verarmd uranium gebruikte. De hoeveelheid was dertig keer groter dan tijdens de Kosovo - crisis werd ingezet. Uit documenten van het Amerikaanse leger blijkt dat er 994.000 projectielen met een kaliber van 30 mm met verarmd uranium werden afgeschoten in Koeweit en Irak. Daar bovenop werden 14.000 granaten afgevuurd waarin ook verarmd uranium was verwerkt. Na de Golfoorlog bleef het uranium in de woestijn achter
De Irakese autoriteiten beweren dat de radioactieve straling er enorm is. In Basra en in de woestijn rond de zuidelijke stad vonden de hevigste gevechten van de Golfoorlog plaats. Bovendien wordt deze streek volkomen genegeerd door Sadam - regime, omdat de Shiaopstandelingen er hun basis hebben. De inwoners van Basra kampen met een groot tekort aan voedsel en medicijnen, worden onderdrukt en lijden onder allerlei mysterieuze ziektes op.
"Baby's worden geboren met afwijkingen, veel veteranen en inwoners van deze streek hebben sinds 1991 leukemie gekregen of een andere kankersoort. Het aantal mensen dat aan kanker lijdt, is zes keer hoger dan in 1991.
Ook zijn er ziekten waarvan artsen de oorzaak niet kunnen verklaren", zegt dr. Sami-al Aaraji van het Irakese ministerie van Volksgezondheid. De oorzaak is voor haar duidelijk: "Radioactieve straling veroorzaakt door verarmd uranium."
IN AMERIKA ZIJN inmiddels 90.000 Golfoorlog - veteranen ziek; verarmd uranium is verdachte nummer 1. de effecten op de Irakese bevolking lijken nog groter. Maar tot nu toe ontkent de Amerikaanse overheid iedere relatie met de gebruikte wapens.
Aan de desolate gezondheidstoestand en de armoede van de mensen in en rond Basra doet intussen niemand iets. Het Westen handhaaft de sancties en vooralsnog lijkt dat nog steeds vooral Sadam hoessein in de kaar te spelen.
